รู้จักการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)

• การส่องกล้องทางเดินอาหาร เป็นวิธิการตรวจวินิจฉัยรูปแบบนึง โดยแพทย์จะใช้กล้องที่ออกแบบมาเฉพาะ โดยจะผ่านเข้าไปสู่บริเวณที่เราต้องการจะทำการตรวจ และถ่ายทอดเป็นภาพออกมาให้เราได้เห็นภายในอวัยวะที่เราสนใจ
• การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ แพทย์จะสอดกล้องผ่านเข้าปากทวารหนัก เพื่อทำการตรวจลำไส้ใหญ่ และลำไส้เล็กส่วนปลาย เพื่อประเมินว่ามีรอยโรคซึ่งเป็นสาเหตุของอาการของผู้ป่วยหรือไม่
• อีกประโยชน์ที่สามารถได้จากการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ คือการตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้ และหากแพทย์ตรวจพบติ่งเนื้อซึ่งมีความเสี่ยงในการกลายเป็นโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ในอนาคต จะสามารถทำการตัดติ่งเนื้อออกเพื่อป้องกันโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้

ใครบ้างที่เข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่

• เมื่อมีอาการที่แพทย์สงสัยว่าจะมีรอยโรคอยู่ในลำไส้ใหญ่ และจำเป็นต้องได้รับการส่องกล้อง
• เพื่อคัดกรองโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ โดยแนะนำตั้งแต่อายุ 50-75 ปี เป็นต้นไป หรือมีอาการแสดงของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ เช่นภาวะซีดจากการขาดธาตุเหล็กโดยไม่พบสาเหตุ น้ำหนักลดเยอะ ร่วมกับมีการขับถ่ายผิดปกติเช่นท้องผูกเรื้อรัง ท้องผูกสลับท้องเสีย เป็นต้น

การเตรียมตัวก่อนการส่องกล้องลำไส้ใหญ่

• เริ่มต้นจากการตรวจและประเมินโดยแพทย์ว่ามีข้อบ่งชี้ และสภาวะของผู้ป่วยมีความเหมาะสมในการที่จะรับการตรวจได้อย่างปลอดภัย
• การเตรียมลำไส้ก่อนการส่องกล้องเพื่อจะได้ได้ทำการประเมินได้อย่างเหมาะสม ไม่มีอุจจาระหรือกากอาหารที่ค้างอยู่ในลำไส้ ซึ่งอาจรบกวนการตรวจวินิจฉัย โดยแนะนำให้ 2 วันก่อนการตรวจ ทานอาหารย่อยง่าย งดผลไม้ที่มีกากใย
• 1 วันก่อนการตรวจรับประทานอาหารเหลวใส ได้แก่ ซุปใส น้ำหวาน หรือน้ำผักผลไม้ที่แยกกากแล้ว
• ผู้ป่วยจะได้รับการสั่งยาระบาย เพื่อเตรียมลำไส้ ขอให้รับประทานยาตามที่แพทย์แนะนำ
• งดน้ำ อาหารและเครื่อง ดื่มทุกชนิดก่อนมารับการตรวจอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง
• แจ้งโรคประจำตัว, ยาที่รับประทานประจำ และยาที่แพ้ ให้แพทย์ทราบเมื่อมาถึงโรงพยาบาล

ขั้นตอนเมื่อมาถึงศูนย์ส่องกล้องทางเดินอาหาร

• ผู้ป่วยจะได้รับการวัดสัญญาณชีพ และประเมินอาการก่อนทำการส่องกล้อง
• ขณะเข้ารับการตรวจ จะได้รับยาระงับความรู้สึกทางหลอดเลือดดำ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเจ็บปวดระหว่างส่องกล้อง
• แพทย์จะใส่กล้องเข้าทางทวารหนัก เพื่อทำการตรวจประเมิน ซึ่งกระบวนการจะใช้เวลาประมาณ 40-60 นาที
• ภายหลังเสร็จสิ้นการตรวจ ผู้ป่วยอาจยังมีอาการง่วงซึมจากยาระงับความรู้สึก จะได้รับการสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด เมื่อเห็นว่าปลอดภัยดีแล้ว สามารถกลับบ้านหรือย้ายขึ้นห้องพักผู้ป่วยได้

คำถามที่พบบ่อย

# การส่องกล้องลำไส้ใหญ่ เจ็บไหม ต้องฉีดยาให้หลับไหม?

• การส่องกล้อง ไม่ได้ทำให้เกิดบาดแผล แต่ก็อาจมีความไม่สุขสบายระหว่างกระบวนการส่องกล้องได้ แต่จะมีการให้ยาระงับความรู้สึก เพื่อป้องกันความไม่สุขสบายดังกล่าว

# มาส่องกล้องลำไส้ใหญ่ ต้องนอนโรงพยาบาลไหม?

• โดยทั่วไปผู้ป่วยที่เข้ารับการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ สามารถเข้ารับการตรวจและกลับบ้านได้โดยไม่ต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาล อย่างไรก็ตามผู้ป่วย ควรมีญาติหรือผู้ดูแลมาด้วย เนื่องจากหากได้รับยาระงับความรู้สึกแบบฉีด ต้องเลี่ยงการขับรถ ทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร อย่างน้อย 24 ชั่วโมงหลังการตรวจ
• ทั้งนี้ในบางรายที่ตรวจพบความผิดปกติ หรือด้วยสภาวะของผู้ป่วยแต่ละราย แพทย์อาจพิจารณาให้สังเกตอาการต่อในโรงพยาบาล โดยพิจารณาเป็นกรณีไป