โรคเบาหวานขึ้นตา

ท่านทราบหรือไม่ว่าผู้ป่วยเป็นภาวะเบาหวานมีโอกาสเกิดภาวะ แทรกซ้อนที่ตาทำให้ตาบอดได้ ภาวะนี้เกิดจากการที่เบาหวานทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเส้น เลือดที่จอประสาทตา หรือที่เรียกว่า  ภาวะเบาหวานขึ้นตา

ทำไมผู้ป่วยเบาหวานจึงต้องตรวจตาเป็นประจำ

ผู้ป่วยเบาหวานโดยทั่วไป มักจะพบแพทย์เพื่อตรวจเช็คน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ แต่ในความเป็นจริงแล้วผู้ป่วยเบาหวานจำเป็นต้องเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญที่อาจเกิดขึ้นได้ ซึ่งได้แก่ภาวะแทรกซ้อนทางไต และ ทางตา

ภาพที่มองเห็นในผู้ป่วยตาปกติ และตาที่มีเบาหวานขึ้นตา

สำหรับภาวะแทรกซ้อนทางตานั้นไม้ได้เกิดกับผู้ป่วยเบาหวานทุกราย แต่ผู้ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดเบาหวานทุกราย ได้แก่ ผู้ป่วยที่เป็นเบาหวานมานาน ๆ หรือ ผู้ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ไม่ดีนัก

อย่างไรก็ดีหากมีภาวะเบาหวานขึ้นตาที่รุนแรงอาจทำให้ตาบอดได้ ดังนั้นการตรวจเช็คสุขภาพตาเป็นประจำอย่างน้อยปีละ 1 – 2 ครั้งจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะว่าภาวะตาบอดนี้สามารถป้องกันได้ ถ้าตรวจพบและรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มแรก หากรอจนมีอาการตามัวแล้วจึงมาพบแพทย์อาจสายเกินไปเพราะถ้ามารักษาในระยะที่เป็นมากแล้วสายตา มักไม่กลับมาดีเหมือนเดิม

การตรวจตาในผู้ป่วยเบาหวาน ต้องเตียมตัวอย่างไรบ้าง

การตรวจตาในผู้ป่วยโรคเบาหวาน จำเป็นต้องขยายม่านตาเพื่อดูจอประสาทตาโดยละเอียด การขยายม่านตาทำได้โดยการหยอดยาขยายม่านตา ซึ่งใช้เวลาประมาณ 15 – 30 นาที หลังจากม่านตาขยาย ผู้ป่วยอาจมีอาการตาพร่า จากฤทธิ์ของยาประมาณ 3 – 5 ชั่วโมง ดังนั้น ผู้ป่วยจึงต้องควรพาญาติมาด้วยในวันที่มาตรวจและ ไม่ควรขับรถมาเอง

ภาวะเบาหวานขึ้นตามีกี่แบบ

แบ่งใหญ่ ๆ ได้เป็น 3 แบบคือ

  1. ภาวะเบาหวานขึ้นตาแบบเริ่มแรก ในระยะนี้ผู้ป่วยมักจะยังไม่มีอาการตามัว ลักษณะที่ตรวจพบที่จะประสาทตา ได้แก่ จุดเลือดออกและพบมีการรั่วของสารออกจากเส้นเลือด
  2. ภาวะเบาหวานขึ้นตาแบบรุนแรง เมื่อเป็นมากขึ้นผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการตามัว ลักษณะที่ตรวจพบได้แก่ กลุ่มของเส้นเลือดที่งอกขึ้นใหม่ที่จะประสาทตา ซึ่งนำไปสู่การมีเลือดออกในน้ำวุ้นตา และการเกิดจอประสาทตาลอก
  3. ภาวะจุดรับภาพบวม ภาวะนี้จะทำให้ผู้ป่วยตามัวลง แต่มักจะไม่มากถึงกับมองไม่เห็น เกิดจากมีการรั่วของสารออกจากเส้นเลือดบริเวณจุดรับภาพ

การรักษาภาะเบาหวานขึ้นตา

ได้แก่ การยิงเลเซอร์ที่จอประสาทตา และการผ่าตัดโดยจักษุแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมตามระยะของโรคที่ผุ้ป่วยเป็น

อาการตามัวจากเบาหวาน โดยส่วนใหญ่แล้วสามารถป้องกันได้ ถ้าได้รับการตรวจวินิจฉัยตั้งแต่ในระยะแรกดังนั้น ผู้ป่วยเบาหวานจึงควรได้รับการตรวจตาโดยจักษุแพทย์เป็นประจำอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง และ อย่ารอจนกว่าจะมีอาการตามัวแล้วจึงมาพบแพทย์

บทความโดย : คลินิกอายุรกรรม โรงพยาบาลพริ้นซ์ สุวรรณภูมิ